Với bệnh thường gặp, bạn biết hàng chục người cùng chẩn đoán. Với bệnh hiếm, có thể cả đời bạn chưa gặp ai. Sự cô lập đó là một phần riêng biệt của gánh nặng.
Vì sao kết nối lại quan trọng tới vậy
- Bạn không phải giải thích từ đầu.
- Họ có kinh nghiệm thực tế không có trong tài liệu nào.
- Họ biết trung tâm nào có chuyên môn thật.
- Họ biết mẹo xoay xở hằng ngày.
- Cảm giác không phải chỉ mình mình như vậy.
Điểm thứ hai là giá trị lớn nhất với bệnh hiếm: khi tài liệu chuyên môn chỉ có vài bài, kinh nghiệm sống của các gia đình khác là nguồn thông tin lớn nhất tồn tại.
Những nơi để tìm
- Tổ chức chuyên về chính bệnh đó.
- Tổ chức về bệnh hiếm nói chung.
- Trung tâm chuyên sâu điều trị bệnh đó.
- Đăng ký người bệnh quốc tế.
- Nhóm trực tuyến của bệnh đó.
- Hội nghị hoặc buổi gặp mặt do tổ chức tổ chức.
Khi không có tổ chức nào
- Điều này xảy ra với những bệnh cực hiếm.
- Tìm nhóm của nhóm bệnh rộng hơn cùng cơ chế.
- Liên hệ tổ chức bệnh hiếm chung.
- Hỏi trung tâm chuyên sâu xem họ có kết nối được không.
- Cân nhắc tự lập một nhóm nhỏ.
Nhiều tổ chức bệnh nhân lớn nhất hiện nay bắt đầu từ hai ba gia đình tìm được nhau và quyết định lập một nhóm.
Vai trò của bác sĩ trong việc kết nối
- Họ không được tiết lộ thông tin bệnh nhân khác.
- Nhưng có thể chuyển lời nếu cả hai bên đồng ý.
- Hãy nói rõ bạn muốn được kết nối.
- Họ cũng biết những tổ chức nào đáng tin.
- Hỏi trong buổi khám tới.
Nhóm quốc tế
- Với bệnh rất hiếm thì thường là lựa chọn duy nhất.
- Rào cản ngôn ngữ có thể vượt qua được.
- Họ biết về nghiên cứu đang diễn ra ở nhiều nơi.
- Múi giờ khác nhau nên trao đổi thường bằng văn bản.
- Thông tin về hệ thống y tế của họ không áp dụng trực tiếp.
Cẩn thận khi tham gia nhóm trực tuyến
- Kiểm tra nhóm do tổ chức nào quản lý.
- Cẩn thận với nhóm đầy quảng cáo sản phẩm.
- Thông tin y khoa trong nhóm không thay được bác sĩ.
- Cân nhắc trước khi chia sẻ thông tin riêng tư.
- Rời nhóm nếu nó làm bạn thấy tệ hơn.
Dòng cuối quan trọng: một số nhóm tập trung vào những trường hợp nặng nhất và việc đọc chúng hằng ngày có thể gây hại nhiều hơn lợi.
Khi nhóm không phù hợp với bạn
- Không phải ai cũng hợp với hình thức nhóm.
- Một số người thấy nặng hơn khi nghe chuyện người khác.
- Có thể chỉ kết nối riêng với một hai người.
- Có thể tham gia ở mức chỉ đọc.
- Có thể tạm nghỉ rồi quay lại.
Những gì nên và không nên lấy từ cộng đồng
- Nên: kinh nghiệm xoay xở, thông tin về nơi khám, hỗ trợ tinh thần.
- Nên: thông tin về nghiên cứu và tổ chức.
- Không nên: quyết định thay đổi điều trị.
- Không nên: kết luận về tiên lượng của mình.
- Mỗi trường hợp rất khác nhau.
Khi bạn là người có nhiều kinh nghiệm hơn
- Kinh nghiệm của bạn có giá trị với gia đình mới.
- Nghe nhiều hơn khuyên.
- Kể trải nghiệm của mình chứ đừng dự đoán cho họ.
- Nhắc rằng mỗi trường hợp khác nhau.
- Giúp được người khác cũng có tác dụng ngược lại với bạn.
Khi bạn là người duy nhất được biết
- Với bệnh cực hiếm, có thể chưa ai khác được chẩn đoán.
- Điều đó không có nghĩa là không có ai khác.
- Đăng ký vào cơ sở dữ liệu quốc tế để người sau tìm được.
- Liên hệ với nhà nghiên cứu đã mô tả bệnh đó.
- Nhiều kết nối bắt đầu từ chính việc này.
Cảm giác là người duy nhất trên đời có tình trạng này là một trong những trải nghiệm nặng nề nhất mà một gia đình có thể trải qua. Nhưng với hầu hết các bệnh, sự thật là có những người khác chưa được chẩn đoán hoặc chưa được kết nối, và việc bạn hiện diện trong một cơ sở dữ liệu chính là cách họ tìm thấy bạn về sau.
Gặp mặt trực tiếp
- Nhiều tổ chức có buổi gặp định kỳ.
- Gặp trực tiếp khác hẳn trao đổi trực tuyến.
- Trẻ em gặp trẻ khác cùng tình trạng có ý nghĩa lớn.
- Hỏi về hỗ trợ chi phí đi lại nếu cần.
- Không cần tham gia mọi hoạt động nếu bạn thấy quá sức.
Khi bạn mới nhận chẩn đoán
- Đừng đọc hết mọi thứ trong nhóm ngay tuần đầu.
- Bắt đầu bằng việc đọc thay vì tham gia.
- Giới thiệu mình khi bạn thấy sẵn sàng.
- Hỏi những câu thực tế trước, câu lớn để sau.
- Không ai trong nhóm mong bạn phải mạnh mẽ.
Cộng đồng bệnh hiếm thường có cả những gia đình ở giai đoạn rất nặng, và đọc hết mọi thứ trong tuần đầu sau chẩn đoán có thể áp đảo hoàn toàn. Vào từ từ, đọc trước, và hỏi những điều cụ thể bạn cần biết ngay là cách khởi đầu bền hơn.
Tóm lại
Với bệnh hiếm, kinh nghiệm sống của các gia đình khác là nguồn thông tin lớn nhất tồn tại, vì tài liệu chuyên môn rất ít. Nhiều tổ chức lớn hiện nay bắt đầu từ hai ba gia đình tìm được nhau. Lấy từ cộng đồng kinh nghiệm xoay xở và thông tin về nơi khám, nhưng đừng lấy quyết định điều trị hay kết luận về tiên lượng. Và hãy rời một nhóm nếu nó làm bạn thấy tệ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao tìm được người cùng bệnh?
Qua tổ chức bệnh nhân của chính bệnh đó, trung tâm chuyên sâu, và các nhóm trực tuyến.
Nếu bệnh quá hiếm và không có tổ chức nào thì sao?
Tìm nhóm của nhóm bệnh rộng hơn, hoặc liên hệ với tổ chức bệnh hiếm chung.
Bác sĩ có giới thiệu được không?
Họ không được tiết lộ thông tin bệnh nhân, nhưng có thể chuyển lời nếu hai bên đều đồng ý.
Có nên tham gia nhóm quốc tế không?
Với bệnh rất hiếm thì thường phải, vì trong nước có thể không có ai khác.