Chuẩn bị và tận dụng mỗi buổi khám chuyên khoa

Với bệnh hiếm, một buổi khám chuyên khoa có thể là hai mươi phút sau ba tháng chờ đợi và hai trăm cây số đi lại. Cách bạn dùng hai mươi phút đó rất đáng được chuẩn bị.

Trước buổi khám

• Cập nhật bản tóm tắt một trang.
• Ghi những gì đã thay đổi từ lần trước.
• Liệt kê mọi câu hỏi rồi chọn ba câu quan trọng nhất.
• Chuẩn bị kết quả xét nghiệm mới.
• Gửi hồ sơ trước nếu nơi đó nhận.

Việc chọn ba câu quan trọng nhất là bước có giá trị nhất: với một danh sách mười câu, bạn thường chỉ hỏi được những câu dễ và bỏ lại những câu thật sự quan trọng.

Nêu ngay từ đầu

• Bắt đầu bằng điều bạn lo nhất.
• Nói rõ bạn có ba câu hỏi chính.
• Điều đó giúp bác sĩ phân bổ thời gian.
• Cuối buổi thì thời gian thường đã hết.

Mô tả triệu chứng thế nào

• Cụ thể thay vì chung chung.
• Bắt đầu từ khi nào và thay đổi ra sao.
• Nó ngăn bạn làm việc gì.
• Cái gì làm nặng hơn hoặc nhẹ đi.
• Mang video nếu có biểu hiện khó mô tả.

Đi cùng một người

• Họ ghi chép trong khi bạn tập trung trao đổi.
• Họ nhớ những gì bạn quên.
• Họ có thể hỏi câu bạn ngại hỏi.
• Hai người nghe thì hiểu đầy đủ hơn.
• Thống nhất trước ai làm gì.

Ghi chép trong buổi khám

• Ghi từ khoá thay vì chép nguyên câu.
• Ghi tên thuốc và tên xét nghiệm chính xác.
• Hỏi lại cách viết nếu không rõ.
• Xin phép ghi âm nếu bạn muốn.
• Đọc lại ngay sau buổi khám khi còn nhớ.

Trước khi ra về

• Xin tóm tắt lại kế hoạch bằng lời.
• Xác nhận bạn hiểu đúng bằng cách nhắc lại.
• Hỏi bước tiếp theo là gì và ai làm.
• Hỏi khi nào quay lại.
• Hỏi dấu hiệu nào cần liên hệ sớm hơn.
• Hỏi cách liên hệ giữa hai lần khám.

Việc nhắc lại bằng lời của chính bạn phát hiện được những hiểu nhầm ngay tại chỗ, thay vì ba tháng sau mới nhận ra.

Khi phải khám từ xa

• Chuẩn bị kỹ hơn vì không khám trực tiếp được.
• Gửi số đo và ảnh trước buổi hẹn.
• Kiểm tra kết nối và chỗ ngồi yên tĩnh trước giờ.
• Có sẵn danh sách thuốc trong tầm tay.

Hình thức này tiết kiệm được cả một chuyến đi xa, nhưng nó chỉ hiệu quả khi thông tin được gửi trước để bác sĩ có cái để làm việc.

Sau buổi khám

• Viết lại ghi chép cho rõ ràng trong ngày.
• Cập nhật hồ sơ và dòng thời gian.
• Gửi tóm tắt cho bác sĩ gia đình.
• Đặt lịch cho những việc được giao.
• Ghi những câu hỏi nảy ra để dành cho lần sau.

Khi không hiểu điều gì

• Nói thẳng là chưa hiểu.
• Đề nghị giải thích lại bằng cách khác.
• Xin viết ra giấy nếu là thuật ngữ.
• Không có câu hỏi nào là quá đơn giản.
• Hiểu sai một điều có thể kéo dài nhiều tháng.

Khi bạn không đồng ý

• Nói rõ điều bạn băn khoăn.
• Hỏi cơ sở của quyết định đó.
• Nêu thông tin bạn có được như một câu hỏi.
• Hỏi có lựa chọn nào khác không.
• Bạn có quyền tìm ý kiến thứ hai.

Khi bạn quên mất điều muốn hỏi

• Chuyện này xảy ra với hầu hết mọi người.
• Áp lực trong phòng khám làm đầu óc trống rỗng.
• Giấy ghi câu hỏi giải quyết được điều này.
• Đưa luôn tờ giấy cho bác sĩ xem cũng được.
• Không ai đánh giá bạn vì mang giấy theo.

Nhiều người ngại mang giấy ghi vì sợ trông như không tin tưởng bác sĩ, nhưng thực tế thì phần lớn bác sĩ thấy điều đó hữu ích vì nó làm buổi khám hiệu quả hơn. Một tờ giấy với ba dòng cũng đủ, không cần phải là một danh sách dài và trang trọng.

Khi buổi khám quá ngắn

• Hỏi có thể đặt buổi dài hơn cho lần sau không.
• Hỏi có kênh nào để hỏi ngoài buổi khám.
• Gửi câu hỏi bằng văn bản trước.
• Hỏi điều dưỡng những gì không cần bác sĩ trả lời.
• Phân loại câu hỏi theo ai trả lời được.

Khi con bạn là người được khám

• Nói với trẻ chứ không chỉ nói về trẻ.
• Để trẻ tự trả lời những gì trẻ trả lời được.
• Chuẩn bị trước cho trẻ về những gì sẽ diễn ra.
• Bàn riêng với bác sĩ những phần không nên nói trước mặt trẻ.
• Cho trẻ biết trẻ có thể hỏi bất cứ điều gì.

Trẻ ngồi nghe người lớn nói về mình suốt buổi khám dần học được rằng mình là đối tượng chứ không phải người tham gia, và điều đó ảnh hưởng tới khả năng tự quản lý sức khoẻ khi lớn lên. Chuyển dần vai trò cho trẻ nên bắt đầu từ những câu hỏi đơn giản nhất.

Tóm lại

Chọn ba câu hỏi quan trọng nhất là bước có giá trị nhất trong toàn bộ việc chuẩn bị. Nêu điều bạn lo nhất ngay đầu buổi vì cuối buổi thường đã hết thời gian. Nhắc lại kế hoạch bằng lời của chính bạn phát hiện hiểu nhầm ngay tại chỗ. Và phân loại câu hỏi theo ai trả lời được giúp tận dụng cả những kênh ngoài buổi khám.

Câu hỏi thường gặp